Thành Long

1.

Có lần nàng hỏi anh thật ngây thơ:

“Có thật là anh yêu em từ cái nhìn đầu tiên không?”

Anh thở dài nhắc lại:

“Thế chả nhẽ em không cảm nhận được tình yêu của anh, chả nhẽ qua tất cả những gì anh làm đều chưa chứng tỏ tình cảm của anh với em sao?”

“Chẳng là em nghĩ mình đã rung động khi nghe anh nói câu ấy. Kỳ lạ lắm, trước đó em chỉ hơi thinh thích anh thôi. Thật ra chị Hướng biết em có tình với anh và bảo em rằng mọi chuyện sẽ mau chóng qua đi. Chính em thoạt đầu cũng cho đó là một cơn cảm nắng nhất thời thôi, hồi đi học em cũng từng thích vài cậu bạn trong lớp kiểu vậy, nhưng tự khắc nó hết, còn riêng anh thì cố mấy cũng không quên được. Anh có thế không anh?”

Anh trả lời rằng anh cũng thế, rằng anh yêu nàng từ cái nhìn đầu tiên và anh sẽ không bao giờ quên nàng, nhưng thực ra lúc ấy anh đã nói dối, và đó là chuyện của mãi về sau này.

2.

Sau khi tốt nghiệp, cụ nhà lo liệu cho anh một chân bàn giấy ở kho bạc thành phố. Cụ thân hành dẫn anh tới gặp ông giám đốc đương nhiệm: ông tên Thiêm, đầu đã hai thứ tóc nhưng thoạt chừng còn tráng kiện lắm. Thưở mới chân ướt chân ráo vào nghề, ông từng được cụ nhà nâng đỡ nên giờ theo nghĩa cử ông phải nâng đỡ anh. Anh mau chóng chiếm được cảm tình của ông, trong những chuyến công cán định kỳ ông thường dẫn anh theo luôn, và bao giờ hai người cũng lưu lại dăm ba bữa ở một huyện lị nhỏ của tỉnh S. Dạo ấy anh còn trẻ măng, thiếu tinh ý, mất một thời gian dài anh mới vỡ nhẽ ra sếp mình đang nuôi một cô vợ bé – một cô nàng người Tày chỉ đáng tuổi con gái ông. Không lâu sau anh được dẫn tới gặp cô ta; anh thấy cô ưa nhìn, hoàn toàn không quê mùa như cách anh vẫn mường tượng về đàn bà dân tộc thiểu số. Vì trạc tuổi nhau, anh với chị Hướng (đó là tên cô) đánh bạn khá dễ dàng, thứ nữa ông giám đốc có lẽ thấy anh cũng kín đáo nên những lần về thăm sau này ông chẳng còn ngại gì anh. Dần dà, anh được xem như người bạn chung của cả gia đình; – họ nhất nhất đối xử với anh thật niềm nở, lễ độ, và về phía mình anh cũng nhận thấy một nỗi quyến luyến mơ hồ y chang…

Nhưng rồi ba năm sau, bệnh tật của ông Thiêm khiến mọi thứ vỡ lở. Ông làm phẫu thuật thay gan, viên bác sĩ khăng khăng tuyên bố rằng vạn nhất thì ông sống thêm được ba năm. Ông chấp nhận bản án tử hình của mình với vẻ khinh bạc và ơ thờ cố hữu. Ngày ngày trên sở, đám thuộc cấp liên miệng kháo nhau rằng từ lâu giám đốc đã lén cất cho mình một biệt thất ở tỉnh S, quanh năm cho những người thành phố về chơi thuê, còn bây giờ ông sẽ xin nghỉ hưu sớm, sẽ lĩnh lương một cục và dọn về đó ở hẳn. Ông quả thực đã làm vậy. Thoạt đầu chuyện này dấy lên không ít dị nghị, nhưng nửa năm sau, như sự đời vốn dĩ, trên nhiệm sở chẳng ai còn đả động tới ông nữa. Cơ hồ chỉ có anh thuộc trường hợp hi hữu là người còn giữ mối tương giao với ông, và rồi đến ngày vào được biên chế, anh thấy ít nhiều cũng nên gọi điện cho ông báo tin – dù gì ông đối với anh chẳng khác nào một người cha đỡ đầu.

Thoạt tiên ông hỉ hả chúc mừng anh, nhưng khi kể về bệnh trạng của mình, ông bỗng tỏ ra trầm uất. Sau rốt ông mời anh về S. chơi. Sẵn tính nể nả, còn ham rong ruổi và thích đổi gió, nên anh lập tức thuận lòng. “Vả lại trời cũng sắp độ thu,” anh tự nhủ.

3.

Nhân dịp Quốc khánh năm ấy, anh bắt tàu về S. và dự định sẽ lưu lại đó dăm ba ngày. Anh đến nơi thì trời đã xâm xẩm tối. Tư gia của ông Thiêm là một căn nhà gỗ ba tầng với một chái nhà phụ sát rìa làm phòng ăn, cách đường cái quan hơn chục cây số, – một cậu dẫn đường loai choai đã chở anh bằng chiếc xe cà tàng leo lên một con đèo khúc khuỷu với nhiều triền dốc hồ như dựng đứng, rồi xe dừng lại trước một khoảnh vườn um tùm, rộng rãi, bốn bề chăng rào màu trắng thâm thấp. Tiếng bước chân, tiếng nói chuyện và tiếng chó sủa từ trong nhà vọng ra. Ông Thiêm đích thân ra mở cổng, nắm tay anh hồi lâu, rồi hai người cùng băng qua vườn về phía chái nhà, nơi chị Hướng (đó là tên cô vợ) đứng bồng con từ bậc thềm trông ra. Thấy anh, chị lẳng lặng cười nụ, đằng sau chị có một con gái trông như người ở đang tất bật soạn dọn bát đĩa, chỉ liếc trộm anh rồi cúi mặt xuống ngay.

Trong bữa tối ồn ào, những ly rượu chát cứ vơi lại đầy. Tầm mười giờ chị Hướng đưa con về phòng ngủ trước, riêng anh với ông Thiêm ngồi rốn lại đến quá nửa đêm. Lát sau ông tự lần về phòng mình – phòng ông ở ngay tầng trệt, còn anh thì theo nàng đi lên cầu thang, băng qua một hành lang tối tăm đến một căn phòng sát vách. Trong phòng toả mùi cũ kỹ mộc mạc, đồ đạc bày biện cũng sơ sài, ngoại trừ những vật trang trí linh tinh của người dân tộc, chỉ độc một chiếc giường gỗ kê sát vách tường có cửa sổ chênh chếch trông ra vườn cây, một cửa lách trổ ra ban công với hàng lan can thâm thấp và một chiếc ghế đôn ba chân choãi rộng đặt ngay đầu giường. Anh ngồi xuống chiếc ghế đôn và mơ màng nhìn nàng phủi lật tấm ga giường: nàng người nhỏ nhắn, nước da ngăm ngăm, người tầm thước và trông còn trẻ con lắm. Khi nàng chuẩn bị rời đi anh bèn hỏi khẽ: “Kim này, tên em là Kim đúng không nhỉ? Em bao nhiêu tuổi?” – trong bữa ăn anh đã nghe mọi người gọi nàng như thế.

“Mười bảy ạ.”

“Thật không thế?”

“Thật mà anh,” nàng nhí nhảnh nói ngay rồi chạy vọt mất.

Anh nhìn theo bóng nàng đi rồi lát sau khi đã nằm trên giường, anh nghĩ về nàng. Anh nhớ lại vóc dáng thanh mảnh của nàng, chiếc áo vải mỏng nàng bận trên người, đôi cánh tay trần khẳng khiu rám nắng, cặp mắt huyền ngây dại với hàng lông mi ươn ướt. Anh cứ miên man như vậy rồi ngủ quên lúc nào không hay. Lát sau ánh đèn trên trần đánh thức anh dậy, cổ họng và miệng đắng chát vì hơi rượu xộc lên. Anh trằn trọc trở mình nhưng không ngủ lại được, đành lục khắp người tìm bao thuốc mà không thấy – có lẽ khi rời phòng ăn anh đã quên đem theo. Qua hàng chấn song, đêm thu sáng trăng và êm dịu, chung quanh thanh vắng, gió khẽ lay hắt bóng những tán cây nhảy múa trên mặt sàn. Anh mò mẫm đi chân trần trong bóng tối, khẽ mở chốt cửa và bước ra hành lang với những ô cửa sổ chạy dài hắt thứ ánh sáng bàng bạc mờ mờ xuống mặt sàn lát gỗ. Ở cuối hành lang có một khoảng ban công sáng rực, anh lẹ làng băng qua từng gian phòng liền kề nhau, cửa để ngỏ như phòng khách sạn; ngó vào trong, anh thấy phòng nào cũng tối hút, toả mùi gỗ lim hăng hắc. Hoá ra xa một chút về mé bên trái bao lơn còn có một hành lang nhỏ trổ ra sân phơi, đây mới đích thị là ban công của ngôi nhà, giáp với vách tường là một cầu thang ván gỗ dẫn xuống tầng trệt. Ngay dưới chân cầu thang, đối diện với sân giếng có một căn phòng nhỏ như nhà kho, dùng làm chỗ nghỉ trưa cho những người tạp vụ – thi thoảng họ được gọi đến để dọn dẹp vào dịp cỗ bàn. Cửa phòng không chốt mà chỉ khép hờ, cơn gió ban đêm đẩy nó lui vào một khoảng và chiếc đèn ngủ cắm ở chân giường toả một vồng sáng nhàn nhạt. Anh bước vào trong và thấy nàng đang ngủ. Nàng nằm nghiêng đầu về phía mép giường, tay buông thõng, tấm chăn trơn mỏng choàng ngang bụng. Trên người nàng chỉ mặc áo lót và chiếc quần ngắn bằng vải sợi lanh, khe ngực lồ lộ qua cổ áo khoét sâu, đôi chân trần hở quá đùi và đôi mắt nhắm nghiền nom như chết. Anh đứng lặng hồi lâu rồi thận trọng lại gần chiếc giường…

4.

Từ trong chái nhà tăm tối bước ra hiên, anh cập rập châm một điếu thuốc và miên man nghĩ ngợi:

“Thật kỳ lạ! Có thật là con bé mười bảy tuổi không nhỉ?”

Tảng sáng trời còn âm u và lạnh. Sương giá bám đầy vai, râu và tóc anh. Màn sương lãng đãng tràn qua khu vườn, phà hơi lên những khung cửa kính trong suốt; tấm chăn mỏng và nhẹ ấy chờn lướt qua da, thấm đẫm cả tâm hồn; phía xa kia, những thân cây bạch đàn khẳng khiu hết mờ lại tỏ. Có cảm tưởng khi sương di chuyển thì những hàng cây cũng di chuyển theo, và khi sương tan, như thuỷ triều rút, chúng trơ lại như từng tảng đá lổm nhổm đẫm bọt.

Nép mình trong chiếc áo bành tô chần bông, anh tựa khuỷu tay vào bao lơn, ra sức nhìn xuyên qua màn sương màu xanh lam đặc quánh, hồ như đằng sau màn sương ấy hoàn toàn không có gì cả, bốn bề mịt mùng và vô định. Và cảnh vật nom sao tương hợp lạ lùng với cái cuộc chung đụng ngắn ngủi vừa qua, thật mơ hồ và khó đoán định cho nổi, như thể mọi chuyện chỉ là một giấc mộng mà hễ anh toan nắm lấy là nó sẽ tan biến như vốc cát lọt qua kẽ tay…

Thoạt đầu, khi anh chậm rãi ngả người và áp miệng vào gáy nàng, nàng chỉ hơi khẽ cựa quậy. Anh cũi xuống hôn vào rốn nàng, khẽ mân mê núm vú nàng nóng hổi, thì nàng bất thần run rẩy và trở mình. Nàng tỉnh rồi hay sao? Lúc anh chầm chậm tách đôi chân như dính chặt vào nhau của nàng, anh đã khẽ thì thầm vào tai nàng: “Anh đây mà, nằm im nhé”, nhưng nàng không phản ứng gì với câu nói ấy, hồ như nàng không nghe thấy hoặc cố tình không nghe thấy. Lát sau, khi anh toan dấn mình, thì nàng bắt đầu bấu víu người anh, quằn quại nhấc người. Rồi khi đã sực tỉnh ra, nàng bắt đầu khóc và thều thào trong thổn thức: “Đừng mà anh, ra máu đấy!” – nàng chỉ nghĩ được có thế về mọi chuyện sắp xảy đến với mình. Còn anh, anh đã chẳng còn nghĩ được gì nữa…

Cả sáng hôm ấy nàng dọn dẹp mà không ngẩng mặt lên. Chị Hướng bèn giở giọng trêu đùa:

“Sao mà mặt cứ như đưa đám thế Kim?”

“Dạ, mặt em lúc nào chả vậy.”

Khi nàng đi khuất, chị Hướng kể anh nghe về nàng. Tên đầy đủ của nàng là Kim Anh, nàng mười bảy tuổi và bỏ học cấp ba. Mẹ nàng hồi còn mồ ma là chỗ quen biết với chị Hướng, còn bố nàng là con ma men nổi tiếng khắp vùng; ông ta lại đánh đập nàng luôn. Mới năm trước đây thôi, trên đường từ quán nhậu trở về, ông ta lái xe đâm thẳng xuống vực; – từ đó nàng được đón về đây để lo việc quét tước và đỡ đần chuyện chăm bẵm con nhỏ.

“Có nó ở đây cũng nhàn, tớ bao ăn ở rồi còn trả lương đàng hoàng đấy nhé,” chị Hướng xởi lởi đế thêm. “Thôi thì cứ cho là làm ơn làm phước cho nó! Tội nghiệp con bé! Đang tuổi ăn tuổi học vậy mà!”

Càng biết thêm về nàng, anh càng đâm ra dằn vặt khủng khiếp và thấy thương nàng lắm. Lát sau thấy nàng ngồi rửa chén bên sân giếng, anh lén lại gần và tế nhị nói:

“Để anh tráng bát giúp em.”

Nàng không trả lời, vẫn cúi gằm mặt rửa bát. Anh nhìn thân hình nhỏ nhắn run run của nàng hồi lâu, rồi nói nhỏ:

“Tối qua vừa thấy em là anh đã yêu em rồi, vậy nên em đừng lo nghĩ buồn phiền gì nữa. Việc ấy phỏng có ích gì…”

Nàng ngẩng mặt nhìn anh bằng cặp mắt dút dát như muốn nói: có thật là vậy không? Và anh nhớ suốt cả ngày hôm đó nàng cứ lẩn thẩn dạo qua dạo lại rồi liếc nhìn anh dò hỏi như cố kiếm tìm một cái gật đầu cho nỗi hồ nghi đang day dứt lòng nàng: liệu anh ấy nói thật hay không?

“Nào, em nói gì đi chứ. Hay em có bạn trai rồi?” anh lại hỏi nàng.

Mãi sau nàng mới đáp, mặt đỏ bừng:

“Em làm gì có ai đâu.”

Dần dần nàng bắt đà trở lại với công việc của mình, với dáng vẻ khoái hoạt vốn có, lại nhanh nhẹn, tần tảo như trước, vẫn chân trần nàng bước thoăn thoắt, bươn bả khắp nơi, thành thử anh chỗ nào anh cũng thấy bóng dáng nàng, và càng không thể không nghĩ về nàng. Thi thoảng nàng ném về phía anh những ánh nhìn thẹn thùng xen lẫn quở trách: liệu có phải nàng giận anh vì anh cố tỏ vẻ dửng dưng với nàng? Nàng ngày càng làm duyên làm dáng hơn, không ngại tỏ lộ ý tình với anh qua ánh mắt. Còn với anh, từ gương mặt, thần thái, đến mọi cử chỉ ở nàng đều toát lên vẻ hồn nhiên, thơ trẻ, điều mà chỉ lứa tuổi của nàng mới có; tưởng như bên trong nàng có gì đó đang lớn dần, có niềm vui sướng được anh chiếu cố để tâm đến, có vẻ hân hoan của người con gái đang yêu và biết mình được yêu. Trong những đêm ân ái kế theo, anh yêu nàng thật chậm rãi, dịu dàng. Nàng dần quyến luyến anh hơn, không còn chống cự trước những đòi hỏi âu yếm vụng trộm diễn ra ngày càng nhiều, nhưng tính nết nàng vẫn giữ lại vẻ dè dặt cố hữu. Nàng cười tủm tỉm khi anh trêu đùa, thích lên mặt quở anh bằng cái giọng thân thương nhẫn nại: “Đến là mệt với anh, cứ thấy ngơi tay là sán ngay vào!”

Có lần vào một buổi tối, ông Thiêm cùng vợ đánh xe xuống thị trấn khám bệnh và gọi điện cho nàng báo sẽ về muộn, bảo nàng tự lo liệu lấy bữa ăn. Trong nhà chỉ có anh, nàng cùng thằng bé nhỏ – nó đã la khóc dữ dội khi không được cho theo, nên hai người phải bày đủ mọi trò để dỗ dành nó. Nhân lúc anh chơi đùa với thằng nhỏ, nàng tranh thủ vào bếp sửa soạn bữa tối. Nàng chỉ ăn qua loa – nàng vốn ăn rất ít, rồi suốt phần còn lại của bữa ăn lặng ngồi nhìn anh bằng ánh mắt dịu dàng rồi thi thoảng lại ngập ngừng hỏi khẽ:

“Món ấy có vừa không anh? Em nấu vội nên chắc chẳng ngon đâu nhỉ?”

Anh bảo nàng rằng trần đời anh chưa bao giờ ăn bữa nào ngon hơn thế. Nàng thẹn thùng vì vui sướng, liếc nhìn anh đầy tinh nghịch nhưng giọng nói vẫn còn ngượng nghịu:

“Vâng, anh thấy ngon thì cũng bõ công em nấu. Không có anh thì chắc em bỏ bữa rồi.”

Lát sau, nàng rủ anh cùng chơi trốn tìm, chiều theo ý muốn của thằng bé con, anh bèn kéo nàng vào sau tấm rèm rồi hôn nàng thật lâu. Lúc rứt được ra, nàng đỏ bừng mặt nói nhỏ:

“Đừng làm ở đây, anh. Người ta mà thấy là chết đấy.”

“Người ta nào?”

“Thằng Sơn chứ còn ai nữa, anh cứ làm như không biết ấy!”

“Trẻ con thì biết cái gì.”

Nàng giật thót mình như phải bỏng:

“Thôi đừng, em van anh đấy! Thằng bé nó mà không tìm thấy là nó lại lăn ra khóc, em sợ lắm! Anh đợi đến tối không được à?”

“Không được, giờ em cứ ra bật tạm TV cho nó coi rồi trở lại đây,” anh vội nói. Nàng chần chừ một lát rồi miễn cưỡng làm theo. Khi trở lại nàng nói ngay:

“Đến khổ với anh, anh kheo khéo và tiết chế lại tí chứ! Nhỡ có xảy ra chuyện gì thì mình em hứng hết đấy, còn anh thì chẳng sao đâu!”

“Thôi nào, một chút thôi mà…”

Nàng lẳng lặng nằm xuống chiếc giường trống rồi thẹn thùng bảo:

“Anh tắt điện đi đã.”

6.

Đã vào thu, trời nhiều mây và gió lộng thổi quanh khu vườn. Ban công của căn nhà gỗ thu vào mình cả một vùng bình nguyên bao la với những ruộng bậc thang uốn lượn, những mỏm đồi xanh um trập trùng ngóc đầu qua vai nhau nhìn khách bộ hành. Những phiến mây như từng dải lụa buông thõng trên bầu trời cao vời vợi. Trong những ngày này, kể cả người trây lười nhất cũng nảy ra cái nhã hứng được tản bộ, được thăm thú cảnh sắc núi đồi, được đắm mình trong làn nước mát lạnh mùa thu và tranh thủ tán dóc với người dân bản.

Cả ngày hôm ấy không thấy nàng đâu, còn gia đình ông Thiêm đánh xe xuống thị trấn mua đồ từ ban sáng vẫn chưa về. Gần xế chiều anh mới dậy, cảm nhận cơn gió mơn man ùa vào mang theo hương thơm dìu dịu của đất ẩm sau mưa. Căn nhà gỗ im lặng như đêm. Thoạt tiên anh định bụng ra ngồi thừ trước vườn nhà hút thuốc, nhưng, năm phút sau, thì anh đã bước xăm xăm trên con đường mòn thoai thoải từ đồi hướng xuống; vạt áo sơ mi trắng mỏng tung phần phật trong gió, anh ra sức hít đầy mình không khí mùa thu – có lẽ là lần đầu tiên trong đời anh cảm nhận mùa thu rõ rệt đến thế; anh thấy lòng hừng hực và sẵn lòng cuốc bộ hàng giờ liền. Tiếng thác nước đổ dồn như từ trên trời vọng xuống, nhưng anh không tài nào xác định nổi con suối bắt nguồn từ đâu. Thế rồi khi khi anh dừng chân hỏi đường một bà nông dân béo tốt đang gieo mạ trên ruộng bậc thang, thì bà ta hất hàm nói với anh bằng cái giọng choe choé của những mụ nặc nô quen nắm đầu chồng:

“Cậu này kém! Nghe thế mà không lần được ra hử? Cứ men theo đường này chừng năm trăm mét nữa là đến!”

“Cái bà già đến ngộ,” anh nghĩ thầm rồi tiếp tục rảo bước.

Càng đến gần, tiếng thác nước càng ầm ã hơn. Con suối được bao quanh bởi một rừng cây, những tán lá ngả đầu vào nhau kết thành một mái vòm, dòng chảy xiết xối vào những viên đá cuội tung bọt trắng xoá; xa xa, làn nước trong vắt soi tới tận đáy, lộ ra những con cua có hành tung mờ ám trong lớp cát mịn. Khi anh băng qua toán làm rừng – họ đang phát nứa, một ông thợ phốp pháp thân thiện đưa cho anh một thanh tre với một đầu vót nhọn để làm gậy chống. Anh tiếp tục đi lên về phía thượng nguồn. Bùn dính lép nhép dưới chân, bám vào đế giày, mặt đất nghiêng về bên trái, anh phải vừa đi vừa bám vào các thân tre cho khỏi trượt. Mùi lá mục lẫn với hương thơm dìu dịu của măng non. Đến khi toán làm rừng chỉ còn là những chấm li ti, anh bèn men theo con lạch sát rìa những bụi cây dương xỉ, bước từng bước thật chậm, chắc nịch. Vừa lúc cúi xuống xắn ống quần cho nước khỏi dây, anh bỗng thấy loáng thoáng một căn chòi nhỏ với bốn chân cột dựng cạnh một mỏm đá, căng bạt tứ phía, nhìn từ xa trông như cái vọng gác của mấy chú công an. Một thằng trai cao tồng ngồng, thân mình khẳng kheo, da đen sạm, đang đứng chàng hảng cạnh cái lán, mắt đảo láo liên. Anh toan lảng đi, nhưng thình lình có tiếng rên rỉ thoát ra nghe như tiếng mèo kêu, và anh thấy thằng lính gác sốt sắng ngó vào trong. Khi nó trở lại chỗ cũ, ánh mắt anh và nó đụng nhau, nó lập tức chạy vòng ra sau căn chòi, hốt hoảng khua tay nói gì đó không rõ, rồi lại chỉ tay về phía kẻ lạ mắt đang lầm lầm tiến tới. “Chắc chắn có chuyện gì khuất tất,” anh thầm nhủ, và còn cách mươi mét, anh lao bổ về phía chúng, trên tay lăm lăm cây gậy chống, thì bấy giờ, cảnh tượng bày ra trước mắt anh mới ngỡ ngàng làm sao… Anh thấy…

Anh thấy một thằng trai gầy ngoẳng, gần như trần truồng, chân đất, chạy vọt ra từ cái lán, vừa chạy vừa kéo khoá quần; thằng lính gác bên nãy sát bên cạnh, tay ôm một mớ quần áo của thằng kia. Chúng vừa chạy vừa ngoái lại nhìn anh, leo lên đồi như những con sóc, hồ như bò bằng cả bốn chi, làm đất rơi ràn rạt. Anh biết mình không thể bắt kịp chúng, nên anh chỉ giả bộ đuổi theo rồi khi chúng khuất dạng, bèn thận trọng rảo bước về phía căn chòi.

“Ôi!” anh chỉ kịp thốt lên một tiếng khi bước vào trong…

Nàng nằm la liệt giữa chiếc giường lợp bằng ván gỗ, không một mảnh vải trên người, núm vú nhô cao ươn ướt và vài vệt máu loang trên đùi. Nàng cúi gằm mặt, thân người co quắp và run bần bật, tựa hồ không còn ý thức được mọi chuyện xung quanh, không còn nhận ra anh đang đứng trước nàng nữa…

Lát sau, nàng cập rập bận lại áo quần, bờ vai run run, chuệnh choạng bước qua anh. Anh bàng hoàng ngóng theo nàng, từng bước chân nàng cứng nhắc như khi ta biết có người theo dõi nhất cử nhất động của mình. Chốc chốc nàng lại quỵ xuống như sắp ngất. Và rồi đến một khúc quanh vắng người nàng bỗng quay phắt lại nhìn anh bằng ánh mắt tuyệt vọng và quỳ sụp xuống, vục đầu vào tay mà khóc thổn thức, thầm kêu lên:

“Lạy trời cho con được chết đi!”

7.

Những ngày sau đó anh ra sức gặng hỏi nàng. Nàng từ chối tiếp anh, đêm đến nàng chốt chặt cửa phòng, ban ngày nàng tỏ vẻ thờ ơ một cách ngoa ngoắt, chối phắt mọi vật nài của anh yêu cầu nàng nói ra sự thật. Cơ hồ bây giờ nàng chỉ còn nghĩ được chuyện bếp núc, dọn dẹp, vật vờ như một cái bóng, ánh mắt nàng đờ đẫn, bi ai. Đến bữa ăn nàng thường cáo đau bụng, có ăn thì ăn rất ít và nàng thở dài luôn.

“Dạo này mày cứ như người mất hồn thế con kia?” chị Hướng hỏi nàng.

“Em phải cảm chị ạ,” nàng yếu ớt trả lời.

“Cảm tương tư ấy mà,” ông Thiêm nói khi nàng đi khuất và đánh mắt nhìn anh một cách đắc ý. Anh chợt thấy rùng mình.

Tình trạng tương tự tiếp diễn trong nhiều ngày. Những ngày nghỉ của anh cứ vơi dần, sự xa cách với nàng và cảnh ăn không ngồi rồi bắt đầu làm anh nhức nhối. Đến một buổi tối, khi nàng đang thu dọn bát đĩa, anh quyết định phải làm cho ra nhẽ và bảo với nàng rằng tối nay, đợi cho mọi người ngủ hết thì hãy qua phòng anh và ở lại cho đến sáng. Nàng cúi gằm mặt lắc lắc đầu nhưng rồi khẽ đáp: vâng. Và anh đột nhiên cảm thấy thương nàng: trông nàng thật rối bời, nàng chẳng còn cự nự như thường lệ mà chỉ phó mặc mọi sự cho ra sao thì ra.

Bình nhật cứ sau mười giờ là ánh đèn hàng lang vụt tắt, căn nhà chìm lẫn vào màn đêm. Anh nằm ngửa trong bóng tối mờ ảo nhìn trân trân lên trần nhà, nghĩ ngợi mông lung, cảm thấy mọi chuyện sao cứ dị thường thế nào ấy. Chưa bao giờ anh nghĩ trong đời mình lại có một cuộc tình kỳ lạ như anh đang có bây giờ đây. Anh bồn chồn nằm mãi trên giường hồi lâu, chốc chốc lại ngó ra khe cửa – ban nãy anh đã cố tình để cửa khép hờ. Nàng có đến hay không? Biết đâu nàng chẳng suy nghĩ lại và thấy việc mạo hiểm như thế là dại dột? Và bản thân việc anh làm bây giờ đấy có phải là lợi dụng sự thơ ngây của nàng? Những câu hỏi này dày vò anh và anh chợt mong cho nàng sẽ không đến nữa. “Tốt nhất là nên thế! Nếu cô ấy không đến, mình sẽ càng vì thế mà đánh giá cô ấy cao hơn,” anh thầm nghĩ và bật dậy để chốt cửa phòng. Nhưng nàng đã thập thò ở đó tự lúc nào – hành lang tối đến mức anh không nhìn rõ nàng, và anh bất giác thốt lên khi kéo nàng lại gần chiếc giường.

“Ôi, sao em không vào! Anh cứ tưởng em ngủ quên!”

“Ngủ thế nào được hở anh?” nàng khẽ đáp. “Em cũng tưởng anh ngủ rồi cơ.”

“Ồ, không, anh cũng đợi em nãy giờ.”

Anh liền nhoài người vào trong và đặt nàng xuống nằm cạnh mình, lập tức hôn lên môi nàng. Người nàng mềm oặt, miệng nàng mở hé và ngực phập phồng. Hai người đã nằm như thế bao lâu, anh không biết nữa, nhưng hôn nhau đến mỏi cả lưỡi! Càng lúc người nàng càng nóng bừng lên và thân thể nàng thuận theo mọi vuốt ve nơi anh; anh yêu nàng dịu dàng, gần gũi, như muốn chuộc lại mọi xa cách vừa qua. Giữa cuộc ân ái, nhiều lần cao hứng anh khẽ thì thào vào tai nàng: “Kim à! Kim! Anh yêu em!’; những lúc ấy, nàng ôm ghì anh tưởng chừng muốn hai người hoà lại làm một.

Lát sau, nàng nằm sõng soài trên giường, thở hổn hển và ngây ngô hỏi anh:

“Ban nãy anh nói thật hử?”

“Thật,” anh đáp ngay, tự thấy lợm giọng vì cái tính giả dối của mình, nhưng nàng đã ôm ghì lấy anh và giọng nàng cất lên bỗng tràn ngập một nỗi hân hoan dè dặt:

“Vâng, giờ thì em tin rồi! Em cũng yêu anh.”

Sau đó anh nằm dài vắt tay lên trán nghĩ ngợi. Dù sao cũng phải nói thật với nàng, chẳng nên gieo cho nàng hy vọng làm gì, và anh cất giọng thật khẽ:

“Kim này.”

“Gì ạ?” nàng đáp lại bằng giọng mơ hồ y chang.

“Anh sắp phải đi rồi em ạ.”

Nàng nhổm người dậy và thốt lên:

“Đi đâu?”

“Anh về thành phố, em biết mà. Anh đâu thể ở đây mãi được.”

Nàng im lặng một hồi, rồi cuối cùng thốt lên đầy oán trách:

“Anh gọi em qua đây cốt chỉ để làm cái đấy thôi phải không?”

Lời nàng nói như xé tim anh làm đôi. Nàng thẫn thờ nhìn anh tìm lời biện minh. Những “công chuyện” của anh gợi cho nàng những liên tưởng xa xăm, nhưng cách nói quả quyết của anh khiến nàng tin rằng đó quả thực là thứ công việc thật hệ trọng, thật khẩn thiết, và nàng đâm ra bối rối, tự trách mình vì đã quấy quả anh. Nàng cảm thấy một nỗi dằn vặt mơ hồ rằng nàng vừa đi quá phận sự của mình. Nhưng điều đó có can hệ gì tới quan hệ giữa anh và nàng? “Anh ấy nói yêu mình, yêu thì ở đâu mà chẳng yêu được,” nàng thầm nghĩ nhưng không dám nói thành lời. “Nếu không thì chắc chắn anh ấy còn khinh mình! Anh ấy không quên chuyện kia và nghĩ mình không còn trong sạch như trước!” Và nàng loay hoay tìm một lối thoát: có cách nào níu giữ mối tình đang nảy nở trong tâm hồn nàng không?

“Thôi nào, anh chẳng thể nào ở đây mãi được… em cũng biết thế mà…”

Nàng gật đầu lia lịa, mím chặt môi: nàng hoàn toàn không có quyền gì cưỡng bách anh phải chiều ý nàng. Nàng gắng gượng hỏi anh:

“Vì chuyện kia phải không anh?”

“Em đừng có như thế nữa được không? Đây là hai vấn đề khác nhau. Điều quan trọng trước mắt là anh sắp phải về thành phố, anh có những công việc cần giải quyết. Vả lại… chuyện này rồi cũng chẳng đến đâu… Nếu có thể, anh luôn muốn hai đứa kết thúc trong êm đẹp.”

Nàng tròn xoe đôi mắt:

“Sao lại kết thúc?”

“Vì… vì… em biết đấy. Anh đâu thể đưa em theo, còn công việc của anh ở thành phố.”

“Em đâu bắt anh đưa em theo.”

“Thật không thể hiểu nổi em. Vậy rốt cuộc em muốn gì?”

Nàng nhìn anh một hồi rồi quay mặt vào tường, phụng phịu trả lời anh:

“Em chẳng muốn gì cả.”

“Thôi nào, em nghe anh: sau này mọi chuyện sẽ khác đi và hai đứa có thể đến với nhau. Nhưng tạm thời thì chưa được… Anh cũng đâu muốn bắt em chờ, em cũng có tuổi xuân của em chứ…”

“Ôi, anh cứ nói… em thì làm gì có cái gọi là tuổi xuân,” nàng nói giọng đượm buồn. “Suốt đời em chỉ biết hầu hạ người khác thôi. Em cũng bị người ta hại đời rồi… Em biết chắc là anh sẽ khinh em và không coi em ra gì nữa.”

“Biết giải thích thế nào cho cô ấy hiểu đây!” anh nghĩ thầm, rồi kéo nàng sát gần mình, anh ôn tồn bảo nàng:

“Em bình tĩnh nghe anh nói, em chỉ đang làm quá lên thôi…”

“Em không nghe nữa đâu, anh đi thì anh cứ đi,” nàng thổn thức ngắt lời, dùng dằng gỡ tay anh ra, vùng chăn và chạy vọt ra ngoài hành lang tối hút…

8.

Hai hôm sau anh ra đi. Thành phố và những công chuyện của anh, có trời biết đấy là những công chuyện gì… Sau một tháng, anh đã sà vào đời sống thị thành như con cá về với nước. Triển vọng thăng tiến và những hợp đồng béo bở lại lôi cuốn anh; anh tiếp khách nhiều, trở nên nghiện thuốc và tự hào vì chất giọng ồm ồm không biết tự đâu mà có – điều ấy làm anh thấy mình chững chạc, từng trải hơn. Và anh cũng có cho mình những mối quan hệ tình ái mới… Chỉ thi thoảng, trong những khoảnh khắc tình cờ không báo trước, gương mặt nàng đột ngột hiện ra trước mắt anh, nhưng cũng rất hiếm thôi.

Ở S., mùa đông rét mướt nhất đã đến, ảm đạm và thê lương hơn bao giờ hết. Vụ lúa năm ấy thất bát, dân làng cố vớt vát bằng cách họp lại thành từng toán lên rừng đẵn tre, trồng sắn. Còn nàng thì vẫn quẩn quanh với bếp núc, quét dọn, ủ rũ coi sóc thằng cu nhỏ, rồi những mong ngóng vô vọng, những tâm sự không biết giãi bày vào đâu, cả những ký ức vui buồn lẫn lộn càng trở lại thường xuyên hơn trong cảnh cô đơn chán chường, nàng héo hon đi từng giờ chứ không phải từng ngày nữa. Mọi suy nghĩ ngây ngô trong nàng đã tan biến, nhường chỗ cho những tâm tư già dặn của một người đàn bà. Nàng ý thức được một điều gì quý giá nhất trong nàng đã bị tước đi, trong cái đêm mùa thu năm ấy, và nàng vĩnh viễn không thể trở lại là nàng của ba tháng trước nữa…

Suốt một thời gian dài, nàng vẫn thường lẻn vào căn phòng sát vách anh từng ở, nhìn đăm đắm chiếc giường mà anh từng nằm và kê tay cho nàng gối đầu bao lần ân ái, hay cái gạt tàn anh để cạnh chân giường… Nàng nâng niu cuốn sách anh bỏ quên như một kỷ vật thiêng liêng nhất, và hễ rảnh là nàng giở ra đọc, dù chẳng hiểu gì, thầm nghĩ anh phải cao siêu và học thức lắm. Và đến cả điều này trong thoáng chốc cũng đẩy lùi anh xa khỏi nàng hơn.

“Mình thật chẳng xứng với anh ấy. Anh ấy bỏ mình cũng phải thôi!” nàng đâm ra tự trách mình.

Mùa xuân năm sau nàng lấy chồng.

9.

Anh về vào dịp đám tang ông Thiêm – vị bác sĩ đã tiên liệu chính xác, ông sống vừa ngót ba năm tròn. Và trên suốt đường đi, anh chỉ nghĩ tới cô gái nhỏ nhắn có nước da rám nắng cùng kiểu hôn nhắm chặt môi thật ngờ nghệch, cố mường tượng ra nàng đã thay đổi ra sao sau một thời gian dài xa cách.

“Hôn thì phải mở miệng ra, con bé này,” bao lần anh đã nhắc nàng thế.

“Sao anh cứ trách em? Em đã hôn ai bao giờ đâu, cái gì cũng là lần đầu của em hết.”

Anh như chết đứng khi gặp lại nàng – thậm chí anh còn không nhận ra nàng khi lại gần nàng từ phía sau: cả người nàng đẫy ra, da sạm lại, đôi mắt thì buồn rầu và mất hẳn vẻ hồn nhiên thuở nào. Ba hôm trước khi nghe tin anh sẽ về, nàng bồi hồi khôn xiết; – thật oái ăm vì ngay lúc nàng tưởng chừng đã từ bỏ mọi hy vọng được gặp lại anh thì anh đang đứng sờ sờ nơi đây; anh nuôi râu quai nón và giọng nói anh không còn thanh nữa mà trở nên khàn khàn rất khó nghe, điều này trong phút chốc khiến nàng cảm thấy anh kém thân thuộc với nàng đi nhiều.

Thoạt đầu nàng đối với anh thật lãnh đạm, cố che giấu mối xúc động ở mình; nàng cũng cố xua đi vọng tưởng về một cuộc tái hợp, – tự nàng biết thế là phải tội và, hơn cả, anh với nàng bây giờ bỗng trở nên gượng gạo và xa lạ quá. Nhưng suốt một tuần anh lưu lại nhà chị Hướng, nàng vẫn tranh thủ bồng con đến chơi trong ngày rồi đến chập tối lại trở về nhà mình. Và bất chấp tất cả, nàng lại yêu anh.

Và tưởng chừng mọi chuyện lại tiếp diễn như cũ. Những tủi hờn chất chứa trong những ngày tháng đợi chờ vô vọng đã tạo cho nàng cái vẻ chai sạn mà không bao giờ anh mong sẽ nhìn thấy ở nàng. Nhưng khi nằm trong vòng tay anh thì hồ như nàng vẫn là nàng xưa kia – nàng vẫn là của anh, thuộc về anh. Vào buổi cuối ở cạnh nhau trong phòng khách sạn trước ngày anh rời đi, nàng đằm thắm với anh trên giường, nàng nói năng lộn xộn, mọi điều chẳng ăn nhập với nhau, trò chuyện lấp lửng như muốn tỏ ra mình tinh ranh, như cố cho anh hay rằng nàng đã khác xưa và hạnh phúc của nàng không còn chịu lệ thuộc vào anh nữa. Càng lúc nàng càng chuyện trò mạnh dạn hơn. Cuối cùng nàng bảo:

“Anh còn nhớ cái hôm hai đứa đang nằm thì chú Thiêm đến gõ cửa phòng anh không? Lúc đấy em sợ đến rụng cả tim, em thậm chí còn không dám thở! Em nhớ bên dưới lớp chăn, anh vừa đáp lời chú ấy vừa ôm chặt em thế nào, lúc đấy em thấy vừa sợ vừa rạo rực khắp người, đến mức khi chú ấy vừa đi mất, em chỉ muốn chạy vụt ra và bảo rằng: ‘Ê, chú Thiêm, cháu vừa ở với anh ấy này!’ Em quả thực đã nghĩ vậy đấy, như thế có bạo quá không anh?”

“Nếu em quả thực làm thế thì người rụng tim sẽ là anh!”

Nàng tiếp tục nói mà không nhìn sang anh:

“Bây giờ thì em chẳng còn sợ nữa. Nghĩ cũng lạ, em từng căm ghét anh lắm. Thế mà gặp anh rồi là em chẳng còn nhớ được gì… Sao anh cứ nhìn em mãi thế?”

“Anh đang cố ghi nhớ nét mặt em.”

“Anh không cần nịnh em như trước nữa đâu,” nàng ngậm ngùi đáp, “tự em cũng biết mình đã xấu đi nhiều thế nào” – và nàng nói đúng, nàng đã thay đổi quá nhiều, về mọi phương diện.

Cả hai cùng im lặng hồi lâu. Cuối cùng nàng thì thào khe khẽ:

“Hưng, anh ngủ đấy à?”

Anh lim dim mở mắt, nhoái người sang phía nàng đến khi chóp mũi hai người gần như đụng nhau.

“Ừ, anh chợp mắt một chút, nhưng có chuyện gì thế em?”

“Chồng em biết anh đấy,” nàng vừa nói vừa vuốt ngón tay dọc theo sống mũi anh. “Anh ấy không ưa anh, bảo anh là đồ kênh kiệu, đồ công tử bột. Anh có đang nghe không thế? Thế… thế… anh không tò mò anh ấy là ai à?”

“Không hẳn.”

“Anh ấy chính là người đã đèo anh hôm đầu tiên anh tới nhà chú Thiêm.”

Tới đây anh gạt tay nàng ra và buột miệng kêu lên:

“Ồ, thằng láo toét! Nó vòi anh những ba trăm bạc! Nhưng khoan đã, sao em với nó lại quen nhau?”

“Anh ấy chính là cái người… cái người kia,” nàng im lặng một thoáng rồi ngần ngừ đáp. “Khoan, khoan, anh bình tĩnh nghe em nói đã. Dĩ nhiên anh ấy có tội với em. Sau lần ấy anh ấy đã xin lỗi, hứa sẽ đối xử với em tử tế, thế rồi em có thai, anh bảo em còn biết làm thế nào. Nhưng tội của em còn nặng hơn! Em cũng mắc tội!”

Anh im lặng nghe nàng nói, hơi ngán ngẩm vì cái màn tự thú đến không đúng lúc và đúng chỗ này. Đoạn anh bảo nàng:

“Anh thật sự không hiểu em đang muốn nói cái gì.”

Nàng nhìn anh hồi lâu rồi thẫn thờ cất giọng:

“Chắc em dở rồi anh ạ! Em buồn lắm! Thà rằng không gặp lại anh còn tốt hơn, bây giờ thì anh lại đi, anh bảo em còn biết phải làm gì?”

Nàng gục đầu vào ngực anh rồi nức nở khóc, toàn thân run lên. “Ôi, bây giờ mình biết phải làm sao với người đàn bà này?” anh tuyệt vọng nghĩ thầm. “Lần nào chia tay cô ấy cũng khóc, cũng nhìn mình bằng đôi mắt van vỉ làm mình dằn vặt đến khổ.” Mà nào phải anh không yêu nàng đâu? Chẳng lẽ nàng vẫn mong đợi anh sẽ đưa nàng theo? Chẳng lẽ lại tự chui đầu vào rọ rồi vĩnh viễn kết liễu chính cuộc đời mình? Chưa kể hai người có thể cãi nhau, và nàng, ôi, nàng có thể không còn cam chịu nổi cái cảnh thập thò mãi, nàng sẽ đòi hỏi một danh phận… ôi, biết phải làm sao đây?

“Em không đòi anh phải đưa em theo nữa đâu, tự em cũng biết thế là vô ích,” nàng lau nước mắt rồi điềm nhiên nói. Rồi nàng đứng dậy nhặt quần áo dưới sàn, đoạn trở vào nhà tắm xối nước hồi lâu. Khi trở ra nàng quay lưng về phía giường và nói với anh:

“Em phải về.”

Anh bần thần nhìn nàng bước tới ngưỡng cửa rồi mới đứng dậy, nói nhỏ nhưng rắn rỏi:

“Em quay lại đây.”

Nàng chầm chầm tiến lại gần anh, cúi gằm mặt cố giấu những dòng nước mắt đang khẽ tuôn rơi.

“Nào, anh bảo gì em?”

“Em ngồi xuống đây đã,” anh vội vã nói và đặt nàng ngồi lên đùi mình – nàng nhỏ bé đến nỗi ngón chân còn không chạm đất. “Ngoan nào, Kim của anh, việc gì phải khóc cơ chứ, nghe anh nói: Đận thu tới anh sẽ về hẳn hai tuần, chúng mình sẽ đi chơi, sẽ đi hẹn hò. Em hãy cứ sống cho tốt, rồi khi anh về thì chúng mình sẽ cùng đánh xe ra thành phố chơi – nếu em thích mình sẽ dẫn cả con em theo. Anh biết em ngại nhất chuyện đứa bé mà, nhưng không sao đâu, anh sẽ lo được.”

“Em đi sao được mà, rồi người ta sẽ bêu rếu em đến chết mất,” nàng cay đắng thì thầm, dụi trán vào vai anh và lại khóc nấc lên, nhưng anh để ý trong giọng nàng một niềm hân hoan, một nỗi khao khát dè dặt.

“Không sao đâu! Anh sẽ nghĩ ra cách. Anh sẽ không để mọi chuyện lộ liễu, sẽ không để em phải chịu tủi nhục! Em có tin anh không? Em hãy ở đây đợi anh, cứ nuôi dạy con cái cho tốt, và tuyệt đối không được khóc nữa. Anh chúa ghét nhìn em khóc, nhớ chưa?”

“Thế… thế…”

“Nào, em nói đi,” anh dịu dàng nói với nàng. “Em yêu anh, em nói đi!”

Nàng thổn thức nhắc lại qua làn nước mắt:

“Em rất yêu anh!”

10.

Mùa xuân năm sau anh mới được tin là sau khi anh về thành phố ít lâu, nàng đem mọi chuyện thú nhận với chị Hướng và một tuần sau thì nhảy xuống vực tự trầm. Anh cũng được biết thêm là chính nàng đã dặn chị phải giấu kín thân phận của đứa con gái – ôi lạ làm sao những lời này! – đứa con gái của nàng và anh.