Thành Long

Cuốn sách này đã thiêu đốt tôi theo một cách nào đó. Tôi đã mong chờ được đọc cuốn sách này từ cách đây nửa năm, nhưng phải đến cuối tháng Một vừa qua, tôi mới có cơ hội được cầm nó trên tay và, nhấm nháp cuốn sách này trong một buổi tối rảnh rỗi, với nhiều lần đọc ngắt quãng.

Về bản chất, Bí mật thiêu đốt tâm can là một tiểu thuyết ngắn. Cốt truyện có thể được hiểu như một cuộc đi săn, xoay quanh ba nhân vật chính: một chàng nam tước hào hoa phong nhã, kẻ chinh phục và thành thạo mọi ngón nghề quyến rũ đàn bà; đối tượng của nam tước – một thiếu phụ thượng lưu xinh đẹp, nghiêm nghị; và Edgar, cậu con trai nhút nhát, ốm yếu, cô độc của người thiếu phụ.

Rất nhanh chóng, nam tước chủ động làm quen với Edgar, lợi dụng cậu để tiếp cận bà mẹ. Thoạt đầu Edgar gần như choáng váng, phát cuồng vì sự quan tâm bất ngờ tới từ quý ông lịch duyệt này; cậu ngưỡng mộ nam tước vô ngần. Nhưng cậu sớm nhận ra ý đồ thật sự của nam tước: ông ta gạt phăng cậu khi đã làm quen được bà mẹ, và mẹ cậu, người hiển nhiên trong cảnh cô đơn chán chường đã ngã lòng, cũng cật lực tìm cách tống khứ cậu đi cho khuất mắt đặng giúp những cuộc hẹn hò vụng trộm dễ bề trót lọt. Ở đây có một sự chuyển biến ngoạn mục về mặt tâm lý của Edgar: từ một cậu bé ngoan ngoãn, có phần nhút nhát và khép kín, Edgar, sau khi trải qua sự thù ghét, căm hờn, đã vùng lên và “tuyên chiến” với cặp đôi. Cậu bắt đầu sắm vai một kẻ do thám, và một cách vô thức, cậu trở thành người bảo vệ phẩm giá cho mẹ mình (hãy đọc phân đoạn khi Edgar nhấn mạnh từ “cha” trước mặt nam tước và mẹ mình và đắc ý khi nhận thấy nét hoảng loạn trên khuôn mặt cả hai người lớn). Cậu dần dần nhận thức được quyền lực của mình và ra sức bám sát cặp đôi, mặc dù cậu vẫn không hiểu được cái bí mật của thế giới người lớn, rằng rốt cuộc họ dính lấy nhau để làm gì. Ngược lại, người đọc chúng ta đều biết họ sẽ làm gì với nhau, rằng mọi cuộc dạo chơi vụng trộm rồi sẽ dẫn đến chiếc giường, nhưng Edgar không biết gì cả, tuyệt nhiên không. “Bí mật” trong tiêu đề không chỉ là cuộc ngoại tình, mà còn là sự khám phá (hoặc vỡ mộng thì đúng hơn) của Edgar về thế giới người lớn – một thế giới đầy nhục dục mà cậu cảm nhận được nhưng chưa thể hiểu hết bằng lý trí.

Điều kỳ lạ về cuốn sách này là: tôi không đặc biệt yêu thích hay ghét bỏ một nhân vật nào cả. Tôi cũng chẳng cảm thông với họ. Stefan Zweig để xử lý ổn thoả để khiến nam tước không quá đểu giả, người thiếu phụ không quá đáng khinh, và cậu bé Edgar không quá đáng thương. Trên thực tế, đôi lúc tôi còn thấy Edgar phiền phức là khác: cứ để quách cho hai người họ ngủ với nhau đi, rồi xem điều gì sẽ xảy ra? Cứ để thằng Edgar khám phá ra sự thật ấy đi, rồi xem trái tim bé bỏng ấy sẽ tan vỡ thế nào?

Và cách Stefan Zweig xử lý những thách thức này đã khiến tôi bất ngờ. Đoạn kết của cuốn sách, đầy cảm động và cao thượng, đã khiến câu chuyện tưởng đâu phù phiếm về một cuộc ngoại tình ở một khách sạn hẻo lánh trở nên đáng đọc hơn bao giờ hết.