Thành Long

Người ta nói rằng khi Flannery O’Connor qua đời ở tuổi 39, nước Mỹ đã mất đi một trong những tài năng văn học xuất chúng nhất từng xuất hiện. Bà có một giọng văn “không lẫn vào đâu được”. Nhân vật của bà “độc đáo”, phần lớn là những kẻ “khuyết tật về tâm hồn”. Hiển nhiên là bà hài hước, nhưng đó là kiểu hài hước đen tối, đôi khi còn hơi rùng rợn.

Mary Flannery O’Connor (1925 – 1964) sinh ra tại Savannah, Georgia, vùng rốn của miền Nam nước Mỹ. Vì mắc một căn bệnh vô phương cứu chữa thời bấy giờ, trong phần lớn cuộc đời ngắn ngủi của mình, bà đã sống ẩn dật tại trang trại Andalusia của gia đình ở bang Georgia, kiên cường chống chọi với bệnh tật, và nuôi những con công (rồi bạn sẽ thấy những con công xuất hiện trong truyện của bà rất, rất nhiều).

Truyện ngắn cùng tên với tựa đề, Mọi thứ lên cao đều hội tụ, kể câu chuyện về Julian, một trí thức trẻ thất chí, đưa người mẹ sính bĩu và mang nặng tư tưởng phân biệt chủng tộc của mình lên một chuyến xe buýt. Phần lớn xung đột của truyện xảy ra trên chuyến xe bus tưởng chừng không có gì bất bình thường, những xung đột ngấm ngầm và chỉ vỡ oà ra vào cuối truyện (một đặc trưng trong phong cách O’Connor).

Còn nhiều truyện ngắn khác, tiêu biểu như Phong cảnh khu rừng và Người què được vào trước, có dung lượng kha khá, có thể coi là truyện vừa. Các truyện phần lớn đều đặt bối cảnh tại các bang miền Nam nước Mỹ, xoay quanh các chủ đề về đức tin, lòng tốt, ân sủng.

Nhìn chung đọc lần đầu không hiểu mấy, dù vẫn thấy hay. Flannery O’Connor sở hữu lối viết rất đơn giản, câu cú thì dài nhưng cuốn. Khuyến nghị mọi người đọc xong ngồi tra cứu các hình ảnh ẩn dụ trong truyện, để thấy được mỗi ý tưởng cho mỗi truyện đều là một sự thật rất nhỏ, rất vi mô, nhưng được phóng chiếu để trở thành một sự kiện mang tính vĩ mô.